Ayasofya bilindiği üzere gündemden düşmeyen yapıtların başında geliyor. Bugün sizlere Ayasofya tarihi, ayasofya ne zaman cami oldu, ayasofya ne zaman müze oldu ve son olarak Ayasofya’nın cami olma süreci ile ilgili tüm detayları paylaşacağız, detayları haberimizde.

Ayasofya Tarihi?

Ayasofya Tarihi

Ayasofya tarihine derinlemesine bakacak olursak, Fatih ilçesine bağlı Sultanahmet caminin karşısında yer almaktadır. İstanbul’da yapılmış en büyük Bizans kilisesi olmaktadır. 3 kez de inşa edilmiştir. İlk inşasında Megale Ekklesia ”Büyük Kilise” ismiyle anılmıştır. Daha sonra V. yüzyıldan itibaren ise Hagia Sophia ”Kutsal Hikmet’‘ olarak anılmıştır.

I. Kilise İmparator Constantinos’un (324–337) oğlu imparator Constantios (337–361) tarafından 360 senesinde yaptırılmıştır. Kilise özelliklerinde bazilikal ve ahşap çatılıdır. Kilise 404 senesinde İmparator Arcadios’a karşı, çıkan halk ayaklanmasında kısmen yakılmış ve tahrip edilmiştir.

II. Kilise İmparator II. Theodosios (408–450) tarafından Mimar Ruffinos’a 415 senesinde inşa ettirilmiştir. Kilise ahşap çatılı, 3 kapılı ve 5 nefli, bazilikal planlı anıtsal girişli bir yapıdır. II. Ayasofya da İmparator Iustinianos ( 527–565) aleyhine 532 senesinde başlayan ve  Nika ayaklanması olarak isimlendirilen isyan sonucunda yanmış ve yıkılmıştır.

Günümüzdeki Ayasofya İmparator Iustinianos tarafından dönemin 2 önemli mimarı olan Miletoslu (Milet) Isidoros ile Tralles’li (Aydın) Anthemios’a yaptırılmıştır. Binanın yapımına 23 Şubat 532 senesinde başlanmış, 10.000 işçi ve 1000 usta başı ile 5 yılda tamamlanmış, 27 Aralık 537 senesinde ibadete açılmıştır. Ayasofya’da VI. yüzyılda yapılan orijinal tavan mozaiklerinin geometrik ve bitkisel motifli olanları günümüze kadar ulaşmış fakat tasvirli mozaikler ikonaklazma akımının bitiminden sonra yapılmıştır.

Ayasofya Ne Zaman Cami Oldu!

Ayasofya Ne Zaman Cami Oldu

İstanbul 1453 yılında Osmanlı Türkleri tarafından fethedildikten hemen sonra, fethin sembolü olarak Ayasofya Kilisesi camiye dönüştürülmüştür. Bu arada Ayasofya harap bir haldeydi. Bu durumu Kordoba soylusu Florentine Cristoforo Buondelmonti  ve Pero Tafur gibi Batılı ziyaretçilerce betimlenmektedir.

Ayasofya yapısına özel imtina gösteren Fatih Sultan Mehmet ”2.Mehmet’ ‘kilisenin derhal temizlenip camiye çevrilmesini emretti fakat adını değiştirmedi. İlk minaresi ise onun döneminde inşa edilmiştir.

Osmanlılar bu tür yapılarda taş kullanmayı tercih etmek ile birlikte minarenin hızla inşa edilebilmesi maksadıyla bu minare tuğladan yapılmıştır. Minarelerden biri de sultan 2. Bayezid tarafından eklenmiştir. D,ğer yandan ise 16. yüzyılda Kanuni Sultan Süleyman fethettiği Macaristan’daki bir kiliseden Ayasofya’ya 2 dev kandil getirtmiştir ki, günümüzde bu kandiller mihrabın iki yanında yer alırlar.

Ayasofya Ne Zaman Müze Oldu!

Ayasofya Ne Zaman Muze Oldu

Ayasofya 24 Kasım 1934 yılında Atatürk’ün önerisi ve Bakanlar Kurulu kararı ile müzeye dönüştürülerek 1 Şubat 1935 yılında ziyarete açılmıştır. Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk‘ün verdiği izin sonrası başlayan çalışmalar 15 yıl sürmüştür. Ancak 1947 yılında tamamlanabilmiştir. 1996 yılında ise Dünya Anıtları İzleme listesine alınan Ayasofya’nın minareleri ve kubbeleri, Dünya Anıtları Fonu’nun da desteğiyle 1997-2002 arasında restore edildi. Bu arada müze aynı zamanda UNESO Dünya Mirası listesinde bulunmaktadır.

Ayasofya’nın Cami Olma Süreci

Ayasofya’nin Cami Olma Sureci

29 Mayıs 2020 senesinde İstanbul’un Fethinin 567. yıl dönümünde Fetih Suresi okundu. Diğer yandan Ayasofya’nın cami olma süreci yine gündeme geldi. Sürekli Vakıflar Tarihi Eserlere ve Çevreye Hizmet Derneği’nin ”Ayasofya’nın camiden müzeye dönüştürülmesine yönelik Bakanlar Kurulu kararının iptali” istemiyle Danıştay’da dava açması üzerine 2 Temmuz 2020 senesinde duruşma gerçekleştirildi.

O an geldi! 10 Temmuz 2020 yılında Danıştay 10. Dairesi, Ayasofya’nın camiden müzeye dönüştürülmesine dair 24 Kasım 1934 tarihli Bakanlar Kurulu kararını “Ayasofya’nın vakıf senedindeki cami vasfı dışında kullanımının ve başka bir amaca özgülenmesinin hukuken mümkün olmadığını” belirterek iptal etti.

Ulusa sesleniş konuşması yapan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan,”Hazırlıkları sürat ve hızlıca ile tamamlayarak 24 Temmuz 2020 Cuma günü, cuma namazı ile birlikte Ayasofya’yı ibadete açmayı planlıyoruz.” açıklamalarında bulundu.


Yorumlar (0)

* Yorumların Onaylanması İçin Türkçe Yazım Kurallarına Dikkat Edin!